Sebzeler

Sebzeler; sebze çeşitleri, sebzelerin özellikleri, vitamin değerleri, sebzelerin hakkında genel bilgi sayfamızda paylaşılmıştır. En güzel ve özel sebze yemekleri tarifleri için sitemizin ekli sayfasını inceleyebilirsiniz.

Memleketimiz sebzecilik yönünden tabii geniş imkanlara sahiptir. Yetiştirilmeye teşebbüs edilerek bilgili ve programlı çalışıldığı takdirde 12 ay müddet ile arzu edilen sebze çeşidi yetiştirilebilmektedir. Esasen genel olarak mutfak sanatında sebzeleri kışlık sebzeler veya yazlık sebzeler olarak ayırmamak gerekse de memleketimizde bu terim genel olarak kabul görmüştür.

Sebzeler ve sebzelerin özellikleri ile sebze yemekleri tarifi sayfalarımızda sizi bekliyor.

Mutfak sanatında sebzeler aşağıdaki gibi katagorilere ayrılmaktadırlar.

1- Havuç, kereviz, patates ve benzerleri gibiler köklü sebzeler olarak tanımlanırlar.

2- Enginar, karnıbahar, pırasa, ve benzerleri gibiler yapraklı sebzeler olarak tanımlanırlar.

3- Hıyar, marul, roka, şikore ve benzerleri hem salata hem sebze yerine kullanılmaktadır.

4- Acırga, turp ve benzerleri gibiler köklü baharatlılar olarak tanımlanırlar.

5- Bezelye, fasulye ve benzerleri gibiler taneli sebzeler olarak tanımlanırlar.

6- Kestane, kabak, patlıcan ve benzerleri gibiler etli sebzeler olarak tanımlanırlar.

7- Tere otu, maydanoz, nane, benzerleri gibiler baharatlı yapraklılar olarak tanımlanırlar.

8- Mantarlar

Mantarlar hakkında genl bilgi vermek gerekirse; Mutfak da terayağı ne kadar önemli ise mantar da o kadar önemlidir. Mantar her ne kadar ana yemek olarak servis edilmez ise de tatlılar haricinde mutfak da eşlik etmiyeceği, yakışmayacağı, lezzet vermeyeceği bir yemek mevcut değildir. Henüz böyle bir yemek icad edildi ise de biz bilmiyoruz. Önemle yemeklerinizde kullanmanızı da öneririz. Sağlıklıdır da, besleyicidir de. Yanlız mantarı sadece güvenli yerlerden almanız gerektiğini de bilginize önemle hatırlatırız.

Moriy mantarı lezzet bakımından dünyanın en güzel manarı olarak bilinmektedir. Lugat manası kuzu göbeği mantarı çıkmaktadır. Necip usta ise deneyimlerinden bunun aslında doğru olmadığını ve aslında normalde kuzu göbeği mantarı olarak bilinen mantar çeşidi ile moriy mantarının farklı olduğu hususunda bizleri aydınlatmaktadır.

Mantarları bu kadar övdükten sonra bir hususa da dikkat çekiyor Necip ustamız. Fransa da yapılan kimyevi bir tahlil de 18777 çeşit mantardan 4 çeşit mantarın öldürücü ve zehirli olduğu tesbit edilmiştir.

Bu zehirli mantarlar memleketimizde de mevcuttur. Yanlız bunları tanımak çok basittir. Köylerde mantar toplayıcılar bunları kolaylıkla tanıyabilmektedirler. Bu 4 çeşit zehirli mantar dışında hafif zehirli olan mantarlar da mevcuttur. Aşağıda sıra ile sizlere bunları tanıtacağız.

A- Sapı uzun, dibi kalın, üstü ince yuvarlak ve tepsi gibi şapkası vardır. Kirli sarı, donuk, yeşil, bazen mavimtrak ve bazen de açık sarı renk olurlar. Bu sayılan renkler yer ve mevsime göre değişiklik göstermektedir.

Şapkasının altında yüzük şeklinde halka vardır ve dibi beyazdır.

B- Yukarıdaki A şeklindeki gibidir. Yanlız beyaz ve parlaktır. Üzerinde yıldız gibi delikler ve kabartma vardır. Eti beyazdır ve şapkasının altında yaka vardır.

C- Başlangıçta topa benzer şapkası vardır. Sonra bombe şeklinde düzlerşir ve renkleri değişir. Bazen koyu kırmızımtırak, bazen gri kuru yaprak rengi, bazen koyu sarıyı andıran bir renkte, bazen de yeşil renkte olurlar.

Mantarın üstü kabarcıklarla doludur. Yanlız bu kabarcıklar yağmurda kaybolur. Sonra yine çıkmaktadır. Sapı beyaz, dibi simit şeklinde kalındır.

D- Şapkası yukarıdaki C bendinde ifade ettiğimiz gibidir. Rengi nar kırmızısı veya portakal kırmızısını andırmaktadır. Üstü beyazımtrak kırıntılarla kaplıdır. Yanlız üstündeki kırıntılar yağmurdan sonra kaybolmaktadır. Dibi beyazdır ve yuvarlak halka gibidir.

Az zehirli mantarlar ise; Limon sarısı veya yeşilimtrak şapkaları vardır. Bazen beyazı andırırlar. Üzerleri sarımtrak kırıntılarla kaplıdır. Sapları beyaz ve yüksek ayaklıdır. Ayaklarının dibi kalın, yukarıya doğru incedirler. Az zehirli mantarlar umumiyetle yazın ve sonbaharda ormanlarda olurlar.

Kaynak; Necip Usta – Türk Mutfak Sanatı – 1976

Facebookta Paylaş

Gelinlik kumaş satın al

Sebzeler; sebze çeşitleri ve türleri, sebzelerin özellikleri, vitamin değerleri, sebzelerin hakkında genel bilgi sayfamızda paylaşılmıştır.